Historia Rajdu Olszynka Grochowska…

Dla każdego mieszkańca Grochowa, który chociaż trochę interesuje się historią, a zwłaszcza dla nas – południowopraskich harcerzy – dzień 25 lutego jest chwilą szczególnej pamięci i refleksji. To właśnie tego dnia 186 lat temu, na polach przed Grochowem miała miejsce trwająca kilkanaście godzin bitwa pod Olszynką, w której polscy żołnierze przelali krew broniąc ojczyzny przed carskim zaborcą.

Kult pamięci Olszynki Grochowskiej to piękna harcerska karta historii, sięgająca 29.11.1930 r. W tym dniu w setną rocznicę wybuchu powstania listopadowego 22 WDH z Grochowa miała zbiórkę na miejscu bitwy przy symbolicznym krzyżu.

Wiele lat później 23.02.1958r. w 127 rocznicę bitwy Hufiec ZHP Warszawa Grochów pod wodzą hm. Mirosława Szypowskiego zorganizował Rajd Olszynka Grochowska. Harcerze wędrowali kilkoma trasami poznając historyczne miejsca związane z powstaniem listopadowym. Rajd zakończył się pod pomnikiem bitwy uroczystym apelem, odśpiewaniem hymnu państwowego, zaciągnięciem wart honorowych i złożeniem kwiatów. W następnych latach uczestnicy na trasach przemarszu wykonywali wyznaczone im zadania a na mecie brali udział w konkursach dotyczących historii powstania. Co roku też uczestnicy otrzymują pamiątkową plakietkę rajdową. Organizatorem kolejnych rajdów w latach 1959 – 1961 był Hufiec Grochów. Od 1962 roku tradycję organizowania rajdów przejął Hufiec Warszawa-Praga-Południe powstały z połączenia Hufców: Anin, Grochów, Saska Kępa i Falenica. Pod wodzą kolejnych komendantów: hm. Stefana Romanowskiego, hm. Andrzeja Sadłowskiego, hm. Andrzeja Banasika, phm. Pawła Lecha, hm. Adama Sikonia, hm. Waldemara Kowalczyka, hm. Krzysztofa Bąbla, hm. Piotra Olejniczaka i phm. Krystyny Mamak. Tradycja ta trwa do dzisiaj.

Pierwsze rajdy miały charakter środowiskowy. W 1964 r. VII Rajd zorganizował zespół instruktorów turystyki hufca pod wodzą phm. Jolanty Śliwińskiej. Dzięki ich zapałowi kolejne rajdy stawały się coraz popularniejsze. Początkowo w rajdach brało udział kilkuset uczestników, by po latach liczba ich osiągnęła 2000. Z czasem obok harcerzy „naszego” hufca uczestniczyli w nim druhny i druhowie z Pragi Północ, Mokotowa, Śródmieścia i Ochoty a także spoza Chorągwi Stołecznej. W rajdach uczestniczyli również członkowie PTTK oraz młodzież niezorganizowana. W latach 1970 – 1980 w rajdach brali udział żołnierze 1 Praskiego Pułku Zmechanizowanego im. Tadeusza Kościuszki z Wesołej. Zaciągali oni razem z harcerzami wartę honorową, nagłaśniali plac apelowy, przygotowywali gorące posiłki i napoje.

Mijały kolejne lata i odbywały się kolejne rajdy. Z czasem organizatorem ich stały się poszczególne środowiska hufca, np. w 1978 r. 19 Rajd organizował szczep 3 WDH im. ks. Józefa Poniatowkiego, zaś w 1981r. – rajd organizował Szczep 22 WDHiZ „Watra”. W 1999 roku Jubileuszowy 40 Rajd został zorganizowany przez Instruktorski Krąg Pokoleń „Romanosy” Hufca Warszawa-Praga-Południe oraz harcerzy z ZHR Obwodu Praga-Południe.

Organizowane były również rajdy dwudniowe np. w 1994 r. – Jubileuszowy 35 Rajd przez Szczepy 32 i 303 WDHiZ, w 2001 r. 42 Rajd – Szczepy 288 i 304 WDHiZ z noclegiem w Szkole Podstawowej nr 217 w Rembertowie, czy w 2002 r. – 43 Rajd – Szczep 288 WDHiZ z noclegiem w Szkole Podstawowej nr 215 na Grochowie. W roku 2009 odbył się Jubileuszowy 50 Rajd Olszynka Grochowska zorganizowany po raz kolejny przez szczep 288 WDHiGZ. Rok temu –  8 marca 55 Rajd Olszynka Grochowska został zorganizowany przez dwa hufce ZHP Pragę-Południe i wydzielony z niej Wawer oraz przez Obwód ZHR Warszawa-Praga-Południe. Był to też rajd który odszedł od tradycji apeli przy pomniku bitwy na końcu alei chwały rozpoczynając się apelem przy innym jej pomniku – kościele na pl. gen. Piotra Szembeka.

artykuł hm. Jacka Czajki pierwotnie opublikowany w Praskim Świerszczu nr 2/14